Het belang van het kind moet de eerste overweging zijn bij de ontbinding van een huurovereenkomst

Oscar Boeder heeft in 2023 over deze problematiek een artikel geschreven waarin hij mogelijke oplossingen aandraagt voor het juridisch en praktisch omgaan met ontruimingen waarbij minderjarige kinderen betrokken zijn (TvPP 2023/4). De Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad verwijst in zijn conclusie expliciet naar dit artikel (zie noot 287), en maakt er gebruik van bij het formuleren van aanbevelingen over de toepassing van artikel 3 IVRK in civiele ontruimingsprocedures. Als de gerechtsdeurwaarder in het BRP mag informeren naar ingeschreven minderjarige kinderen kan de rechter beter toetsen aan het kinderrechtenverdrag.

Op basis van de conclusie van de advocaat generaal kom ik tot de volgende aanbevelingen voor een ontruimingsvordering bij aanwezigheid van minderjarige kinderen.

Aanbevelingen:

1. Toetsing aan artikel 3 IVRK
   Rechters zijn verplicht om bij ontruimingen waarbij minderjarige kinderen betrokken zijn, het belang van het kind als een eerste overweging mee te nemen (artikel 3 lid 1 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind – IVRK).
2. Kritische rechterlijke toetsing
   De ontruiming wordt zwaarder getoetst wanneer:
   – er minderjarige kinderen in de woning wonen;
   – er geen concreet zicht is op passende opvang of alternatieve huisvesting;
   – de gevolgen voor de kinderen niet of onvoldoende zijn onderzocht.
3. Rechter verlangt concrete informatie
   De rechter verlangt concrete informatie over:
   – waar de kinderen kunnen verblijven na de ontruiming;
   – of de opvang in het belang van het kind is;
   – of er hulpverlening actief is.
4. Prejudiciële vragen aan de Hoge Raad
   Rechters en verhuurders ervaren onduidelijkheid over:
   – hoe zwaar het belang van het kind weegt;
   – hoe om te gaan met privacy en het ontbreken van gegevens;
   – of een rechter ontruiming mag toestaan onder de voorwaarde van adequate opvang.

Aanbevelingen voor verhuurders:

1. Documenteer de huurachterstand nauwkeurig
   Leg helder vast dat er sprake is van een huurachterstand van meer dan drie maanden.
2. Onderzoek de gezinssituatie
   Probeer via de gemeente of hulpverlening te achterhalen:
   – of er minderjarige kinderen in de woning verblijven;
   – of er een netwerk of opvangplek beschikbaar is;
   – welke gevolgen ontruiming heeft voor de kinderen.
3. Betrek hulpinstanties
   Laat aan de rechter zien dat u als verhuurder initiatief heeft genomen tot overleg met de gemeente of jeugdhulpverlening.
4. Verwijs naar artikel 3 IVRK
   Toon aan dat u het belang van het kind hebt onderzocht en heeft meegewogen bij uw besluit om te procederen.
5. Vraag de rechter om ontruiming onder voorwaarden
   Overweeg om ontruiming te vragen onder de voorwaarde dat er passende opvang is geregeld voor de minderjarige kinderen.